Đặt vật phẩm trên kệ cao và treo tường: tải trọng, chốt chặn và những chỗ hay rơi
Mục “Đặt ở đâu” đã có bài về nguyên tắc chung, về nhà ở, bàn làm việc, cửa hàng và ngoài trời. Bài này đi vào một chỗ cụ thể mà nhà phố, căn hộ nhỏ dùng nhiều nhất: kệ treo tường, nóc tủ cao và móc treo. Các nguồn phong thuỷ hay khuyên đặt linh vật “ở chỗ cao, trang trọng”. Phần ít ai nói là chỗ cao cũng là chỗ rơi xuống.
Bài không bàn hướng nào tốt. Bài chỉ bàn làm sao để món đồ đứng yên ở đó suốt nhiều năm, không đè lên ai.
Biết tường nhà mình làm bằng gì trước khi khoan
Cùng một con vít, bắt vào ba loại tường cho ra ba kết quả rất khác nhau:
- Tường gạch hoặc bê tông: khoan rồi đóng tắc kê nhựa đúng cỡ mũi khoan, vít vào tắc kê. Đây là loại chịu tải tốt nhất cho kệ đặt tượng đá.
- Tường thạch cao (vách ngăn căn hộ, phòng ngủ thêm): gõ nghe bộp bộp, rỗng. Tắc kê nhựa thường không giữ được tải nặng ở đây. Phải dùng tắc kê chuyên cho tường rỗng (loại bung cánh, loại xoắn) hoặc tìm thanh xương kim loại phía sau để bắt vít vào.
- Tường gỗ, ván ép: vít trực tiếp được, nhưng ván mỏng dễ toác khi tải dồn vào một điểm.
Không chắc thì gõ thử nhiều điểm và hỏi bên xây dựng hoặc ban quản lý toà nhà. Khoan trúng ống nước hoặc dây điện âm tường là chuyện có thật, nhất là khoảng ngay trên và dưới ổ cắm, công tắc.
Kệ chịu được bao nhiêu: đọc thông số đúng cách
Kệ bán sẵn thường ghi tải trọng, ví dụ “chịu 10 kg”. Con số đó thường đúng khi:
- Bắt đủ số vít, vào đúng loại tường nhà sản xuất tính.
- Tải trải đều trên mặt kệ, không dồn ở mép ngoài.
- Không có lực kéo giật (ai đó vịn vào, con mèo nhảy lên).
Một tượng đá 4 kg đặt sát mép ngoài kệ nổi tạo ra lực bẩy lên vít lớn hơn nhiều so với 4 kg đặt sát tường. Quy tắc đơn giản: món nặng nhất đặt sát tường nhất, và tổng các món trên kệ nên dưới một nửa con số ghi trên hộp.
🔴 Chỗ không nên đặt đồ nặng, dù phong thuỷ nói gì
Có vài vị trí mà bất kể quan niệm nào cũng nên để trống hoặc chỉ đặt đồ nhẹ, mềm:
- Ngay trên đầu giường. Tượng, đá, khung kính treo trên đầu giường là thứ rơi trúng người đang ngủ. Nhiều sách phong thuỷ cũng khuyên tránh, ở đây hai bên hiếm khi đồng ý với nhau đến vậy.
- Trên lối đi, trên cửa ra vào. Cửa đóng mạnh làm rung khung, món đặt trên khung cửa dịch dần ra mép.
- Trên ghế sofa, chỗ trẻ hay trèo. Trẻ dưới sáu tuổi trèo kệ, kéo khăn trải là nguyên nhân tai nạn đồ đạc rơi rất phổ biến. Món nặng ở tầm với của trẻ nên được cố định hoặc dời đi.
- Trên bếp, sát bếp gas. Hơi nóng và dầu mỡ làm keo dán đế mất bám, đồ gỗ nứt, đồ mạ bong.
Giữ tượng không trượt: ba cách rẻ mà hiệu quả
Tượng trên kệ hay dịch chuyển theo những rung động nhỏ: đóng cửa, xe tải chạy qua, lau bụi. Sau vài tháng nó đã ra tới mép. Ba cách giữ:
- Sáp dính hoặc keo dẻo bảo tàng: viên nhỏ như hạt đậu dán dưới đế, ấn nhẹ. Gỡ được, không để vết trên đá và gỗ đã hoàn thiện. Các bảo tàng dùng loại này để chống rung cho hiện vật trưng bày.
- Miếng lót cao su mỏng cắt vừa đế: tăng ma sát, giảm tiếng cạch khi đặt.
- Gờ chặn mép kệ: một thanh gỗ cao 1 đến 2 cm ở mép ngoài. Trông như chi tiết trang trí, nhưng chặn được món đồ trượt ra.
Không dùng keo dán sắt, keo 502 dán thẳng tượng xuống kệ. Gỡ ra là tróc lớp sơn đế hoặc mẻ đá.
Treo chuông gió và các món treo
Chuông gió là món treo hay gặp nhất. Loại ống đồng nhiều tầng có thể nặng vài trăm gam đến hơn một ký, và khi có gió nó đung đưa, tạo lực giật lên móc.
- Dùng móc vít vào trần hoặc dầm, không dùng móc dán keo cho chuông kim loại.
- Kiểm dây treo mỗi vài tháng. Dây dù, dây cước ngoài trời bị nắng làm giòn và đứt đột ngột.
- Treo cao hơn đầu người cao nhất trong nhà ít nhất một gang tay, để không ai đập đầu vào.
- Ngoài ban công tầng cao, nghĩ tới chuyện nếu dây đứt thì món đồ rơi xuống đâu. Nhiều toà chung cư có quy định riêng về vật treo ngoài lan can.
Tranh, gương và khung kính
Tranh phong thuỷ khổ lớn và gương có khung là món treo nặng nhất trong nhà. Một bức tranh đá quý, tranh đồng, gương khung gỗ có thể vượt 5 kg. Lúc này:
- Dùng hai điểm treo thay vì một, vừa chắc vừa giữ khung không lệch.
- Dây treo phía sau khung kiểm định kỳ, nhất là dây thép mảnh đã gỉ.
- Mép dưới khung có hai miếng đệm cao su để không cọ tường và không lắc khi đóng cửa.
Lau dọn trên cao mà không làm rơi
Phần lớn đồ trên kệ cao rơi vào lúc lau bụi, không phải lúc để yên. Nhấc từng món xuống bàn, lau kệ, lau món đồ ở dưới thấp, rồi mới đặt lên lại. Đứng trên ghế xoay hoặc ghế nhựa chồng để với lên kệ là cách ngã thường gặp nhất trong nhà. Dùng thang gấp chân rộng.
Nói gọn lại
Chỗ cao trang trọng chỉ có ý nghĩa khi món đồ đứng yên ở đó. Biết tường nhà mình làm bằng gì, đặt món nặng sát tường, dán sáp chống trượt, không treo đồ nặng trên đầu giường và trong tầm với của trẻ. Một con tỳ hưu đặt chắc chắn ở tầm ngang ngực vẫn tốt hơn một con đặt chênh vênh trên nóc tủ.